Duydun Mu, Lubunyalar Neler Yapıyormuş!

Damla Umut Uzun

Sayı: 172, Sayfa: 50-52

Çok değil daha bir ay öncesine kadar sokaklara çıkıyor, işlerimize okullarımıza gidiyor, arkadaşlarımızla öpüşüp koklaşıyor, dışarıda deliler gibi sürtüp sosyalleşebiliyorduk. Ama kendi deyimimle #TravellerKorona / #GezginKorona ne yaptı etti birkaç ay içinde elden ele, ciğerden ciğere tüm dünyaya yayılmayı başardı. O şimdi yöresel lezzetler peşinde Anadolu’yu yaldır yaldır dolaşan yemek ve kültür programları gibi Türkiye topraklarında cirit atarken evde kalabilme lüksü olan çoğumuz da içerde delirip gitmeyelim diye türlü türlü işlerle uğraşıyoruz.  

Oturduğum yerden takip ettiğim kadarıyla bu süreçte her birimiz ya ekmek ve yoğurt mayalamaktan helak olmuş organik sapıklara ya yoga ve meditasyonla içine içine bakmaktan büzüşmüş spiritüel tespih böceklerine ya da hiçbir şey yapmama özgürlüğümüz çerçevesinde sabahtan akşama tavana bakmaktan ruhsuz birer köşe yastığına dönüştük. Canımız sağ olsun bir tanem! 

Bu süreçte Türkiye’deki LGBTİ+’lar ve dernekler de evde sıkılan, bunalan, çalışamadığı için ekonomik olarak zorlanan lubunyalara özel çeşitli girişimlere başladı. Ben de durur muyum Kaos GL’nin uluslararası ilişkilerden sorumlu vekil danışmanları kurulu prezıns prezidınsı olarak, bugün bizler için “Yurtdışında lubunyalar neler yapıyor? Var mı şöyle örnek alabileceğimiz çorlayabileceğimiz bir fikir?” diye kendime sormak suretiyle yaptığım araştırmaları paylaşacağım.  

Gelin bu bilgilendirirken tokatlayan madilik yolculuğuna birlikte çıkalım. 

(Aşağıdaki her etkinlik internet ortamında gerçekleşiyor o yüzden her başlığı “Online” parantezine aldım birbirine çarpıyorum gibi düşünün.

Kapasite Geliştirme Toplantıları 

COVID-19 krizi başladığından beri mail üstüne mail atan Avrupa’nın en büyük LGBTİ+ çatı örgütü ILGA-Europe, internet ortamında birçok bilgilendirme ve kapasite geliştirme toplantısı düzenliyor. İş planlarımızı bu karantina düzenine nasıl adapte ederiz sorularının cevaplarına; kriz yönetimi, kriz durumunda örgütsel iletişim; mevcut durumda bütçe kısıtları ve yapılabilecekler gibi birçok konuda LGBTİ+ örgütlerinin mevcut kapasitesini arttıracak webinarlara ILGA-Europe web sayfasından ulaşılabilir.    

Esnek Fon Talepleri 

Batı Balkanlar ve Türkiye LGBTİ+ Eşit Haklar Derneği ERA ise COVID-19 krizi başlar başlamaz yememiş içmemiş hemen Avrupalı fon verenlere hitaben bir metin kaleme almış. Metnin başında LGBTİ+ toplumu içinde de evsizinden, engellisine, seks işçisinden, mültecisine bir sürü farklı sorunla uğraşan kişi var; biz zaten devlet hizmetlerinden de en az yararlanabilen grubuz, bu sosyal izolasyon biz mahvetti demişler. Sonrasında da tüm fon veren kurum ve kişilere, halihazırda fon veriyorlarsa bunun raporlama süreci, harcama kısıtları, aktivite çıktıları gibi beklentilerini esnetmeleri; LGBTİ+ örgütlere ve kişilere ulaşıp bu süreçte değişen/dönüşen ihtiyaçlarına göre kaynaklar yaratmaları; acil durum fonları oluşturmaları için çağrıda bulunmuşlar. 

Eee dezavantajlı dezavantajlının halinden anlar tabi annem, bazı tuzu kuru queerler karantina başlar başlamaz online eğlence peşine düşüp ‘balkondan balkona nası süpet alıkırım’ın derdindeyken bizim gibi AB kapısını eşeleyen Balkan ülkeleri nasıl karnımızı doyursak derdine düştü...  

Gençlik Odaklı Paneller 

Refah seviyesi yerinde batı ve kuzey Avrupalı LGBTİ+ gençlerin bir araya gelmesinin ve kendini iyice yırtanların ‘genç liderler’ olabilmesinin önünü açan gençlik ve LGBTİ+ örgütü IGLYO da Nisan sonunda bir dizi online öğrenme panelleri düzenliyor. #IGLYOeLearning hashtagiyle sosyal medyaya salındırdıkları çağrılarında, üye örgütlerine birer saatlik interaktif katılımlı bir panel serisi fırsatı sunuyorlar.  

(i)             LGBTİ+ gençlere online hizmetler sağlıyorsanız, bu hizmetler nelerdi? Şimdiye kadar yüz yüze yaptığımız şeyleri internet ortamına nasıl taşıyabiliriz?

(ii)            Ergenler veya ergenlik öncesi kişilerle çalışıyorsanız, bunu genç yetişkinlerle çalışmaktan ayıran şeyler nedir? Zorlukları ve avantajları nelerdir? (ne geçecekse elinize bunu öğrenince…)

(iii)           Cinsellik ve eğitim konusunda çalışıyorsanız, bu konuda sivil toplum örgütleri ve okullar arasındaki fark nedir? LGBTİ+ gençler için cinsellik ve ilişki eğitimleri nasıl olabilir?

(iv)           Küçük bir taban örgütlenmesinden büyük bir örgüte dönüşme yolundaki zorluklar nelerdir? Büyük başın derdine kendimizi nasıl hazırlayabiliriz?  

Şeklinde birbirinden ilginç ve bir saat içinde dinleyenleri şahlandıracak konu ve konuklarla IGLYO’cum gene yapmış yapacağını. Fakat yönetim kurullarını gezdirmek dışında yer yer güzel işlere de imza atıyorlar; araştırırken haberdar oldum, kendilerinin Mayıs ayı için güzel bir farkındalık kampanyası olacakmış.  

15-22 Mayıs Avrupa HIV test haftası imiş, IGLYO da bu tarihler için tüm partner ve üye dernekleri test çalışmalarını yaygınlaştırmaya çağırıyor. Online olarak #EuroTestWeek hashtagiyle başlatacakları kampanyada “HIV testi olmanın neden önemli olduğu, düzenli test olmanın yararları, kişinin kendi HIV statüsünü bilmenin önemi, bunun cinsel sağlığımızdaki yeri ve test olmamış kişilere vereceğiniz tavsiyeler” şeklinde çeşitli konularda hazırlanacak videolarla özellikle LGBTİ+ gençleri bu konuda bilinçlendirmeyi amaçlıyorlar. Hadi bakalım çeşitliliğinize, kesişimselliğinize taş değmesin güzellerim benim diyor ve bir başka iyi örneğe geçiyorum.   

Translara Yönelik COVID-19 Rehberi 

2003 yılında trans aktivistler tarafından ABD’de kurulan National Center for Transgender Equality ise trans kişiler için çok faydalı ve dolu dolu bir COVID 19 rehberi yayınlamış. Rehberin giriş kısmında LGBTİ+’ların ve spesifik olarak transların sağlık araştırmalarından elde edilen verileri paylaşılmış ve ayrımcılığa uğrama potansiyelleri dolayısıyla transların sağlığa erişim haklarının önündeki engellerden bahsedilmiş.  

‘Harekete geçme’ kısmında ise sırasıyla ve detayıyla şu bilgiler yer alıyor: (i) içinde bulunduğunuz tüm koşulları göz önüne alarak kendinize göre bir risk analizini nasıl yapmalısınız; (ii) COVID-19’dan korunmak için hijyen kuralları; (iii) kendinizde belirtileri görürseniz ne yapmalısınız; (iv) transların ihtiyaçlarına yönelik bir evde karantina kiti nasıl hazırlamalı? Günlük ihtiyaçlar, tıbbi ihtiyaçlar, yasal ihtiyaçlara göre neleri hazır bulundurmalısınız; (v) eğer geçiş ameliyatınız bu döneme denk geldiyse ve olamıyorsanız neler yapabilir, nereye başvurabilirsiniz? 

Tüm bu süreçleri adım adım anlattıktan sonra ise tematik konularda transların yararlanabileceği kaynaklar listelenmiş: LGBTİ+ farkındalığı olan doktorlar ve hastaneler listesi veya size bu konuda yardımcı olabilecek derneklerin iletişim bilgileri; COVID-19’a ilişkin yararlanılabilecek genel sağlık bilgileri; barınma sorunları olması durumunda iletişime geçilecek kurumların iletişim listeleri; ruh sağlığı konusunda iletişime geçilecek kurum ve kişilerin iletişim bilgileri; ABD’deki işsizlik yardımı, öğrenci bursları, kira yardımı vb. gibi durumlara ilişkin resmi kurumlara başvurma yolları; ücretsiz veya düşük ücretlerle internet erişimine dair ipuçları; LGBTİ+ aileleri ve mülteci LGBTİ+’lar için spesifik rehberler.   

Rehberin en sonunda ise acil durumlarda bireysel veya örgütsel olarak başvurulabilecek LGBTİ+’ları veya spesifik olarak transları desteklemek için oluşturulmuş fonlar listelenmiş.  

LGBTİ+ Yaşlılara yönelik İpuçları ve Kaynaklar Rehberi 

ABD’nin LGBTİ+ yaşlılık alanında çalışan en kapsamlı kurumu SAGE de LGBTİ+ yaşlılara yönelik bir COVID-19 rehberi yayınlamış. National Center for Transgender Equality’nin translara yönelik rehberine referanslar veren bu kısa ipuçları metni, yaşlılar için farklı olarak şöyle tavsiyeler içeriyor: (i) ihtiyaç durumunda iletişime geçeceğiniz bir iletişim kişisi seçin ve nasıl iletişime geçeceğinizi belirleyin; bu konuda varsa komşularınızdan da yardım alın, (ii) kaldığınız yerden ayrılmanız durumunda gidebileceğiniz yeni bir yer araştırın; eğer bir bakımevinde kalıyorsanız size bu konuda yardımcı olmalarını isteyin. 

Bu tavsiyelerden sonra da yaşlı LGBTİ+’ların yararlanabileceği yemek, barınma, sağlık hizmetleri sağlayan kurumların bir listesini vermişler. 

Queer Kabare 

Şimdilerde Türkiye’de de güzel örneklerini görmeye başladığımız türlü çeşit online partiler, DJ performansları, drag gösteriler düzenleniyor. Zoom, Skype, vb. gibi çeşitli görüntülü konuşma uygulamaları üzerinden partileme fikrini ilk çıkaranlardan biri İngiltere’den bir LGBTİ+ aktivisti Dan Glass imiş.  

Glass bireyi, 2008 yılında İngiltere başbakanının çevre konusunda verdiği sözleri tutmasını temsilen bir davette elini yapıştırıcıyla başbakana yapıştırmış, hatta daha öncesinde de meclis çatısında çeşitli eylemler yapmış bir aktivistmiş. Geçmişinden gelen halihazırdaki popülerliği ve iletişim bağlantıları sayesinde, Mart sonunda internet ortamındaki en yüksek katılımlı ve ilk kabare şovunu düzenlemişler. Sosyal izolasyondan sıkılıp bunalan ve Londra’dan Tel Aviv’e, Johannesburg’tan San Francisco’ya kadar uzanan coğrafi bir çeşitlilik içinde yaklaşık 1000 kadar LGBTİ+ performans sanatçısı bu kabareye katılıp performans yapmışlar. 

Bizde de performans sanatçılarımız canımız draglarımız ortak bir platformda buluşsa da online pavyonlar, türkü bar konseptleri, arabesk geceleri neyin yapsalar keşke. Biz de tip’leye tip’leye seyrine baksak. 

LGBTİ+ İçerikli Belgeseller 

Cinsel yönelim ve cinsiyet temelli kampanyalar düzenleyen bir ağ olan SOGI Campaign de kendi websitesinde LGBTİ+ içerikli belgesel ve film listeleri yayınladı. Şu süreçte tüm sosyal medyayı saran film ve dizi önerilerinden bıkmadıysanız bu listelere de bir göz atabilirsiniz. Belgeselleri yaşlılık, din ve inanç, aile, tarih, zorbalık vb. konularına ve konu aldıkları coğrafyalara göre kategorileştirmesi açısından incelenebilir bir liste.   

Kapanış Niyetine 

Bu yazıda, her telden güzel girişimleri derlemeye çalıştım. Bunları araştırırken lezbiyen kitap okuma grupları, online karaoke ve tombala partileri, instagram yayınlarını nasıl daha etkili kullanabiliriz üzerine kısa eğitim videoları gibi birçok başka yaratıcı girişime de rastladım. Tüm bunlar ve merak ettiğiniz diğer her şey için sizlere Google uygulamasını öneriyorum. Hepinizi seviyorum. (kür) 

Not: yazıdaki abartılar ve hadsiz yorumlar tamamen güllüm amaçlıdır ciddiye alıp beni ifşalamayın. Hadi naş!