Sadece İnterseks Olduğunuzda Anlayabileceğiniz 8 Şey

Çeviri: Caner Yavuz

Sayı: 157, Sayfa: 56-57

Her 2000 kişiden 1’i veya dünya nüfusunun %0.5’i.

Aklınıza ne geliyor? Bu dünyadaki Yahudi nüfusundan daha yüksek bir sayı. Neredeyse kırmızı saçlı ya da ikiz insan sayısı kadar. Bu rakamlar, bugün interseks şemsiyesi altında bilinen bir topluluğu ifade ediyor. Ben de onlardan biriyim.

Önce bazı tanımları ele alalım - İnterseks nedir?

İnterseks, erkek veya kadının tıbbi tanımlamasıyla uyuşmayan bir kişinin vücut özelliklerindeki bir dizi varyasyonu belirtmek için kullanılan şemsiye terimdir.

İnterseks tıbbi bir durum DEĞİLDİR, insanlarda hatta doğada bulunan farklı canlılarda cinsiyet çeşitliliğini kapsayan bir spektrumdur.

Bu çeşitlilikler kromozomal, hormonal ve/veya anatomik kaynaklı olabilir. Bu durumların büyük kısmı doğumda tespit edilebiliyor fakat bazı bireyler interseks olduklarını ancak yaşamlarının ileriki zamanlarında (ergenlik gibi) öğrenebiliyor.

İnterseks bireylerin çoğu sağlıklıdır yalnızca müdahale edilmediği takdirde bireylerin yaşamlarını tehdit eden bazı interseks (çok düşük oranda) varyasyonlarında tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyulur.

Şimdiye kadar söylediğim her şey çok açık.

Peki transseksüel olmaktan ne kadar farklı? Cinsiyet ve cinsel yönelim kavramları ile bir ilişkisi var mı?

Cinsiyet, bir bireyin kendini erkek, kadın, erkek ya da kadın olmayacak şekilde ve diğer birçok farklı cinsiyet kimlikleriyle tanımlama şeklidir.

Cinsel yönelim ise kimi çekici bulduğunuz ile alakalıdır.

Biyolojik cinsiyetimizi genellikle doğduğumuz beden olarak tanımladığımızdan biyolojik cinsiyet ve interseks kavramı neredeyse birebir örtüşmektedir. Dolayısıyla interseks kişinin anatomisi ya da biyolojisi ile ilgili olduğundan cinsiyet ve cinsel yönelim kavramlarından farklıdır.

Peki interseks olmayı nasıl açıklayabiliriz ya da neye benzetebiliriz?

İnterseks olduğumdan size ne olduğunu açıklayabilirim fakat her şeyde olduğu gibi her interseks bireyin tecrübesi de farklı olacağından, kendi hayatımı baz alarak genelleme yapmak yanlış olur. İnterseks bireylerin yaşamları ve deneyimleri her bireyde olduğu gibi çok çeşitlidir. Fakat öğrendiğim bazı dersler var…

1. İnterseks, doğal çeşitlilik sonucu oluşan bir durumdur- cinsiyet ikili sınıflandırmadan ziyade bir spektrumdur.

Aynı cinsiyet ve cinsel yönelim durumlarında görüldüğü gibi biyolojik cinsiyetin kendisi de bir spektrumu ifade eder. Kafanız karışmaya başladı mı? İnterseks olmak ‘anormal’ ya da ‘kusurlu’ olmak değildir doğal çeşitlilik sonucu oluşan durumlardır. Dünyada her şeyde olduğu gibi çeşitlilik güzeldir ve yaşamımızın büyük bir kısmını oluşturur. Bunun için interseks olmakta yanlış bir şey yoktur tam tersi doğru olan birçok şey vardır. Biz interseks bireyler olarak biyolojik cinsiyet, cinsiyet ve cinsel yönelim kavramlarının anlam bakımından nasıl sıkıştırıldığının ve yetersiz olduğunun farkındayız. Tanımların kısıtlı oluşu herkesi etkilemektedir ve gerçekliği temsil edecek şekilde tanımların genişletilmesi herkesin yararına olacaktır. Sesimizi ve görünürlüğümüzü artırabilmek için interseks aktivistleri olarak tüm interseks bireylerin eşitliğini sağlamak ve bireyleri bilinçlendirmek için sıkı bir şekilde çalışmaktayız. Fakat bu ancak toplumun, interseks bireyleri sorun olarak görmediğinde gerçekleşecektir.

2. Toplumun her bireyinde olduğu gibi interseks bireyler arasında da çeşitlilikler ve farklılıklar vardır.

Herkesin hikayesi farklıdır. 1991 yılında ‘tipik’ bir kız çocuğu olarak dünyaya geldim. 16 yaşıma geldiğimde bana bu tespitin yanlış olduğu açıklandı. XY gonadal disgenesis ya da daha basit bir şekilde yumurtalıklarımın olduğu yerde aslında ‘tipik’ oğlan gonadı bulundurmama ve XY kromozomuna sahip olmama neden olan Frasier Sendromu ile doğmuşum. Kendimi interseks kadın olarak tanımlıyorum. Henüz tanısı koyulmamış fıstık ezmesi takıntım dışında oldukça sağlıklı ve mutlu bir bireyim.

3. Cehalet kalıcı değildir

İnterseks olduğum söylendiğinde panikledim aslında utandığımdan değil interseksin ne anlama geldiğini bilmediğimden panikledim ve etrafımda sorularımı cevaplayacak birileri de yoktu. Çoğu tıbbi kaynaklı olmak üzere birçok kaynakta yaptığım araştırmalar sonucunda interseks olmanın bir kusur olarak görüldüğünü fark ettim ve sonrasında kendimden utanmaya başladım. YouTube’da izlediğim bir video ve Independent gazetesinde yayımlanan bir makale sayesinde yalnız ve yanlış olmadığımı gördüm. Sonrasında bu insanlarla beraber çalışarak toplumun fikirlerini değiştirmeye başladım.

Bugün hâlâ arkadaşlarımın ve iş arkadaşlarımın ‘interseks’ kelimesini duyduklarında ilk verdikleri tepkiler şok edici olsa da, birazcık sabır ve bilgilendirme ile en azından interseks bireyleri neyle kötülediklerinin farkına varabiliyorlar ya da en iyi durumda ise müttefikimiz olabiliyorlar.

4. İntersekslerin insan hakları önemsenmemektedir ve her gün tehdit edilmektedir

İnterseks olarak doğan insanların mücadele etmesi gereken birçok durum vardır. Devlet sadece ikili cinsiyet sistemini tanımaktadır ve interseks bireylerin varlıklarını gözardı etmektedir. Hepimiz ayrımcılığa uğruyoruz, travmalar yaşıyoruz ve ihtiyacımız olan insan haklarından eşit hakta yararlanamıyoruz. Kendi bedenimizden mahrum ediliyoruz. İnterseks çocuklar ve yeni doğanlar, interseks bedenlerin ‘normlara uydurulması’ adına devamlı olarak tıbbi müdahalelere ve normalleştirme ameliyatlarına maruz kalmaktadırlar. Hiçbir tıbbi gerekliliği bulunmayan ve yaşamın ilerleyen zamanlarında travmalara neden olan ameliyatlar çocuğun izni olmadan yapılmaktadır. Bu ameliyatlar Birleşik Krallık olmak üzere tüm dünyada uygulanmaktadır.

5. Çeşitli destek, aktivizim ve bilgilere ulaşabilirsiniz

Dünya çapındaki interseks aktivistleri ve eğitmenleri mevcut gidişatı değiştirmek için çok sıkı bir şekilde çalışmaktadır. Birleşmiş Milletler’de, ulusal parlamentolarda, yerel halk merkezlerinde katılım sağlayarak kanunları değiştirmekteler ve farklı politikalar geliştirmektedirler. İnterseks aktivistleri her zaman büyük sıkıntılarla yüzleşmek zorunda kalıyorlar. Bu organizasyonlardan bir tanesi IntersexUK. Bu oluşum dünyadan farklı aktivistlerle birlikte çalışarak Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve ulusal düzeyde sağladığı eğitimler ve politikalar sayesinde interseks bireylerin farkındalığını ve interseks bireylerin insan hakları konusunda farkındalığı artırmaya çalışmaktadır. Son 6 yılda, insan hakları komisyonlarıyla birlikte çalışıp koruyucu yasaların çıkarılmasında katkı sağlamışlardır ve halen aynı zamanda öncü üniversitelerde ders vermektedirler.

6. Göremediğiniz şeyi olamazsınız.

İnterseks bireyler anaakım medya tartışmalarında çok nadir olarak yer alır ve yer verildiğinde dahi sonuç genellikle sansasyonel ve kusurlu portreler halinde verilir. İnterseks olduğunuz söylendiğinde toplumun tepkisi sanki toplumda bir yerimiz olmadığı ya da saklanmanız gerektiğimiz izleniminde oluyor. İnsanlar, arkadaşlar arasında ya da medyada konuştuklarında interseks varyasyonlarından alaylı bir dille ya da bir fıkra anlatır gibi konuştuklarının farkında değiller. Açık interseks kimliğimi kabullendirmek neredeyse 10 yılımı aldı. Bu zaman içerisinde çok ciddi bir şekilde depresyon yaşadım, anoreksi tanısı koyuldu ve interseks birey olarak hiçbir şey hak etmediğimi düşündürten anksiyete krizlerim oldu. Tüm protestolara rağmen ne arkadaşlarım ne de partnerlerim için hiçbir zaman değerli olmayacağımı düşündüm. Benim bu kadar kötü hissetmemi sağlayan şey interseks olmam değildi. Beni üzen şey biyolojik cinsiyetin ikili olduğu ve normalin (hetero) dışında her şeyin ‘yanlış’ olduğuydu. Sonrasında diğer interseks bireylerle konuştuğumda interseksin güzel olduğunu ve saklanmamamız gerektiğini öğrendim.

7. İnterseks bireylerin dahil edilmediği ortamda interseks bireylerin hakları savunulamaz

İnterseks bireylerin korunması ve tam eşit haklardan yararlanabilmesi için yasal değişiklikler yapılıyor. Fakat interseks bireylere söz hakkı verilmeden böyle bir şeyin gerçekleşmesi mümkün değildir (Debrief’in de burada yaptığı gibi). İnterseks konuları aleni bir şekilde konuşulmadan yasal değişiklikler beklemememiz gerekir. Fakat bu interseks bireyin sadece söz hakkı almasıyla değil ayrıca tartışmanın başında olmasıyla mümkün olur. Gerekli farkındalık-ilhamı sağlayabilecek olan kalifiye ve çok çalışkan birçok interseks akademisyen, politikacı, uzman, aktivistler ve organizatörler var. Bu insanlar son zamanlarda özellikle masanın başında oturarak önemli başarılar elde etmektedirler.

8. İnterseks olduğunuzu öğrendiğinizde bunu kabullenmek zor, sizi zorlayabilir ve birçok şeyi bildiğinizi söyleyebilirsiniz fakat…

Dünyada yaşamanın birçok yolu var. Bu muhteşem bir şey. İnterseks olmam çeşitliliği hoş karşılamam ve beni dışımdaki farklılıkları görmemi sağlayan ve hayatımda alabileceğim en önemli hediyelerden birisi. İnterseks olmak dinlemeyi, empati kurmayı, hoşgörülü olmayı, merhametli olmayı, önyargılarımın farkına varıp onlardan kurtulmayı öğretti. Bedenimi hiçbir kimsenin bedeniyle değiştirmek istemezdim. İnterseks olmaktan onur duyuyorum ve umarım siz de bizler var olduğumuz için onurlusunuzdur.

*Bu yazı http://everydayfeminism.com/2016/04/things-know-born-intersex/ adresinden çevrilmiştir